10 marca 2025

Rada Dyscypliny Nauki Prawne Uniwersytetu Jagiellońskiego na posiedzeniu 10 marca 2025 roku o 14:00 przyjęła jednomyślnie wniosek Komisji Habilitacyjnej i nadała doktorowi Grzegorzowi Blicharzowi stopień doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne.

Doktor Grzegorz Blicharz habilitował się na podstawie monografii Rzymska locatio conductio jako model odpłatnego udostępniania wartości majątkowych, C.H. Beck 2024, 352 s., ISBN 978-83-8356-177-6 (druk), ISBN 978-83-8356-178-3 (e-book).

Analiza przeprowadzona w monografii potwierdziła, że rzymska locatio conductio może stanowić użyteczny model porównawczy dla współczesnych rozwiązań prawnych służących odpłatnemu udostępnianiu rozumianych szeroko wartości majątkowych, tj. rzeczy, dzieła, pracy i innych usług oraz pozwoliła na rozwój rzymskiego prawa prywatnego w pięciu kierunkach. Po pierwsze, locatio conductio poszerzyła możliwość zawierania umów na rzecz osób trzecich w ten sposób, że zainspirowała jeden z wyjątków od zakazu odbierania stypulacji in faciendo na rzecz osoby trzeciej i to ze względu na interes niemajątkowy. Po drugie, locatio conductio przełamywała nominalizm kontraktowy, przyczyniając się do wypracowania przez jurystów na przykładzie locatio conductio metody interpretacji umów mieszanych i ich kwalifikacji, które w doktrynie zostały później nazwane metodami absorpcji, emancypacji oraz kombinacji, a autorowi pozwoliło na rozróżnienie umów mieszanych i nienazwanych w ramach prawa rzymskiego. Po trzecie, locatio conductio sprzyjała tworzeniu nowych praw rzeczowych, takich jak emfiteuza czy superficies, stanowiła podstawę działania zbiorowego także między uprawnionymi in rem. Co więcej, uwzględnienie potrzeb religijnych pozwoliła rozwinąć innowacyjne reguły locatio conductio oraz emfiteuzy. Po czwarte, locatio conductio autor poszerzył aktualnie dominujące wyjaśnienie znaczenie pojęcia dzieła: apotelesma – opus, odwołując się do filozofii stoickiej oraz do greckiego i rzymskiego podziału na zawody stochastyczne i niestochastyczne, co pozwala przyjąć, że w prawie rzymskim opus mogło obejmować zarówno zobowiązań rezultatu, jak i starannego działania. Zatem, jedność locatio conductio może opierać się na aktywności stron: kto ma pozycję locatora, a kto conductora, a nie na odróżnianiu przedmiotów świadczenia. Po piąte, autor zaproponował sposób regulacji zjawiska wynajmowania przez patronów należnych im darmowych usług wyzwoleńców osobom trzecim jako model analogiczny i diachroniczny dla zjawiska udostępniania cudzych usług za pośrednictwem platform cyfrowych.