31 stycznia 2026

W dniach 29–30 stycznia 2026 r. odbyła się dwudniowa konferencja międzynarodowa, pt. Colloquium on Space-Cyber Power zorganizowana przez Indiana University Bloomington’s Space Governance Lab (Ostrom Workshop) w ramach trzyletniego projektu finansowanego przez Biuro Badań Naukowych Sił Powietrznych USA (Air Force Office of Scientific ResearchAFOSR), który ma na celu stworzenie zintegrowanej teorii potęgi kosmiczno-cybernetycznej: Toward an Integrated Theory of Space-Cyber Power. Połączenie przestrzeni kosmicznej i cyberprzestrzeni stało się nową, dynamiczną granicą stosunków międzynarodowych, mającą kluczowe znaczenie dla globalnej łączności i będącą istotnym źródłem potęgi gospodarczej i militarnej.

Do grona prelegentów wybrany został także prof. Grzegorz Blicharz z naszej Katedry, który przygotował tekst pt. Lessons From the Ancient Romans: Public-Private Governance of Sea and Air Frontiers.

W dniu 30 stycznia, podczas czwartego panelu, pt.: The Role of the Commercial Space Industry in Space-Cyber Power, moderowanego przez prof. Christosa Makridisa (Arizona State University/Gallup/Stanford University) odbyła się dyskusja nad pracą prof. Blicharza. Zgodnie z zamysłem Colloquium główne tezy były przedstawiane przez innego eksperta, a autor dodawał swoje komentarze i odpowiadał na pytania. Tekst prof. Blicharza referował i dyskutował Roger D. Launius (NASA/Smithsonian’s Air and Space Museum), zasłużony główny historyk NASA. Antyczne sposoby zarządzania przestrzenią morską, w tym w szczególności brzegami morskimi, prywatnoprawne instytucje współdzielenia ryzyka morskiego, a także prawne sposoby ochrony przestrzeni powietrznej, stały się okazją do ciekawej dyskusji, w której doświadczenie starożytnych Rzymian zostało przyjęte z uznaniem jako dobry model analogiczny dla dyskusji nad regulacją korzystania z orbit okołoziemskich oraz możliwymi odpowiedziami na ryzyka ataku cybernetycznego w kosmosie!

Natomiast tego samego dnia wcześniej, podczas trzeciego panelu, pt. Law, Ethics, and the Future of the Final Frontier, który moderował Sam Visner (dyrektor National Cybersecurity Federally Funded Research and Development Center orazbyły Chief of Signals Intelligence Programs at NSA), w rolę referenta i komentującego wcielił się prof. Blicharz, który przedstawiał tekst prof. Viveka Krishnamurthy’ego (University of Colorado Law School), pt. Make It So: A Human-Centered Approach to Space Cybersecurity, w którym autor wykorzystuje historyczne doświadczenia międzynarodowego prawa przewozu jako model dla nowego uregulowania dostępu do cyfrowych usług w kosmosie.

Konferencja miała charakter interdyscyplinarny i zgromadziła uczestników, wybranych w drodze konkursu, na podstawie przysłanych artykułów. Znaleźli się wśród nich przedstawiciele wielu dziedzin, w tym studiów strategicznych, stosunków międzynarodowych, prawa, ekonomii politycznej, a także aktywnych i emerytowanych pracowników sektora obronnego i rządowego. Wynikiem konferencji ma być raport końcowy, który zostanie przekazany Siłom Powietrznym Stanów Zjednoczonych i Siłom Kosmicznym Stanów Zjednoczonych, a także decydentom politycznym w Waszyngtonie oraz opublikowany jako książka wydana przez Cambridge University Press.

Więcej o programie Colloquium można znaleźć na tej stronie.

Dobrze, że w tak współczesnym temacie, który dotyczy zabezpieczenie dostępu do globalnych dóbr wspólnych (globalcommons) nadal docenia się perspektywę historyczną. Dość powiedzieć, że sami twórcy wydarzenia jako inspirację podają książkę „Wpływ potęgi morskiej na historię 1660–1783” (1890), w której Alfred T. Mahan nie stronił też od analizy starożytnego Rzymu.