29 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy Norwegii wydał wyrok w jednej z najbardziej kluczowych spraw dla wolności religii w Europie (HR-2026-1009-A), uznając za nieważne decyzje o odmowie przyznania finansowania państwowego oraz rejestracji dla Świadków Jehowy.
W sprawie tej istotny głos zabrały Ośrodek Prawa i Wolności Religii działający w Katedrze Prawa Rzymskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Religious Freedom Clinic at Harvard Law School, które wspólnie złożyły opinię amicus curiae do norweskiego Sądu Najwyższego.
W rzeczonej opinii podkreślono „fundamentalną zasadę europejskiego systemu ochrony praw człowieka: wspólnoty religijne mają prawo do autonomicznego organizowania swojego życia wewnętrznego, określania zasad członkostwa oraz egzekwowania norm moralnych – bez ingerencji państwa”. Sąd Najwyższy Norwegii podzielił tę argumentację, analizując m.in. strukturę i doktrynę Świadków Jehowy, w tym praktykę wykluczania członków, a także przepisy ustawy o wspólnotach religijnych.
Sąd wskazał, że „próg odmowy finansowania i rejestracji jest wysoki, a odpowiednie przepisy należy interpretować w świetle autonomii wspólnot religijnych wynikającej z art. 9 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, odczytywanego łącznie z art. 11.”.
Wyrok ten potwierdza, że „autonomia wspólnot religijnych stanowi warunek funkcjonowania pluralistycznego społeczeństwa demokratycznego oraz gwarancję ochrony indywidualnej wolności religijnej ich członków”.
Wolność religijna obejmuje bowiem nie tylko indywidualne przekonania, lecz także prawo do tworzenia wspólnot i praktykowania religii w sposób zbiorowy. Autonomia wspólnot religijnych stanowi warunek funkcjonowania pluralistycznego społeczeństwa demokratycznego oraz gwarancję ochrony indywidualnej wolności religijnej ich członków.
Podkreślono również, że autonomia wspólnot religijnych stanowi warunek funkcjonowania pluralistycznego społeczeństwa demokratycznego oraz gwarancję ochrony indywidualnej wolności religijnej ich członków.
Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółami sprawy oraz pełną opinią amicus curiae przygotowaną przez oba ośrodki akademickie: