
W dniach 26–30 sierpnia 2025 roku odbywał się w Budapeszcie doroczny, już 78.
światowy kongres historyków praw antycznych jako sesja Międzynarodowego
Towarzystwa Historii Praw Starożytności im. Fernanda de Visschera (Société
Internationale Fernand de Visscher pour l’Histoire des Droits de l’Antiquité – stąd
powszechnie używany w środowisku naukowym skrót SIHDA). Temat tegorocznego
kongresu to „Centre and Periphery: The Jurists of Rome, Imperial Legislation, and
Practice in the Provinces” – „Centrum i peryferie: juryści Rzymu, ustawodawstwo
cesarskie i praktyka w prowincjach”.
Podczas kongresu referaty wygłosiło 141 uczonych z 28 krajów. Obrady, prowadzone
w pięciu lub sześciu równoległych sesjach, odbywały się po francusku, włosku,
angielsku, niemiecku lub hiszpańsku. Toczyły się zaś w siedzibach trzech budapesztańskich uniwersytetów: Uniwersytetu Węgierskiego Kościoła Reformowanego Károliego Gáspára, Narodowego Uniwersytetu Służby Publicznej (Ludovika) oraz Katolickiego Uniwersytetu Pétera Pázmánya.
W kongresie wzięli udział pracownicy i doktoranci Katedry Prawa Rzymskiego UJ.

W środę, 27 sierpnia, o godz. 10:00 wystąpił mgr Grzegorz M. Tracz z referatem Ex
pacto ius – A Survival from the Past. Sesji przewodniczył prof. Attila Pókecz Kovács z
Narodowego Uniwersytetu Służby Publicznej (Ludovika).

Również w środę, 27 sierpnia, o godz. 15:00 wystąpił mgr Kacper Łądkowski z
referatem Emphyteusis in the Theodosian Code – sesji przewodniczył prof. Gábor
Hamza, związany z Narodowym Uniwersytetem Służby Publicznej (Ludovika) oraz z
Uniwersytetem Loránda Eötvösa w Budapeszcie.

W czwartek, 28 sierpnia, o godz. 9:30 wystąpił mgr Kamil Gryczyński z referatem
Augustus’ Legislation on Marriage and Children: A Case Study in Ancient Pronatalist
Policy – sesji przewodniczył prof. Lorenzo Gagliardi z Uniwersytetu w Mediolanie.
Również w czwartek, 28 sierpnia, o godz. 10:00, wystąpił dr Kamil Sorka z referatem Old scholia to the Basilica as a tool in the search for the context of the Justinian compilation passages – sesji przewodniczył prof. Guido Tsuno z Uniwersytetu Chuo. Doktor Kamil Sorka w 2020 r. obronił doktorat pt. Veritatem esse quaerendam. Prawda w rzymskim procesie cywilnym przygotowany pod kierunkiem ks. prof. Franciszka Longchamps de Bérier, a obecnie jest zatrudniony w Katedrze Prawa Ustrojowego i Porównawczego Wydziału Prawa i Ekonomii Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie.

W piątek, 29 sierpnia, o godz. 9:00 wystąpił ks. prof. Franciszek Longchamps
de Bérier z referatem Provincial Marxism-Leninism of a Roman Law Professor –
Borys Łapicki (1889–1974). Sesji przewodniczył prof. Martin Pennitz z Uniwersytetu
w Innsbrucku.

Również w piątek, 29 sierpnia, o godz. 12:00 wystąpił
prof. Grzegorz Blicharz z referatem Roman Law as a
Gateway to the West – Henryk Kupiszewski (1927–
1994). Sesji przewodniczył prof. René Pahud de
Mortanges z Uniwersytetu we Fryburgu w Szwajcarii.
Program kongresu:




Następny kongres SIHDA planowany jest w Vigo (1–5.09.2026).
W 2018 roku kongres odbył się w Krakowie, zorganizowany przez Katedrę Prawa
Rzymskiego UJ.
