ks. prof. dr hab. Franciszek Longchamps de Bérier - kierownik Katedry

(ur. we Wrocławiu 23 października 1969) ksiądz katolicki, profesor nauk prawnych, LL.M. Georgetown University; profesor z tytułem honorowym profesora zwyczajnego w Katedrze Prawa Rzymskiego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik studiów podyplomowych „Prawo umów w obrocie konsumenckim i profesjonalnym” na WPiA UJ prowadzonych wspólnie przez Katedrę Prawa Rzymskiego i Katedrę Prawa Cywilnego, redaktor naczelny „Forum Prawniczego”. Reprezentuje KEP w komisji prawnej Konferencji Episkopatów Unii Europejskiej (COMECE). Wykłada na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, visiting professor w UNISA – University of South Africa w Pretorii oraz na wydziale filozofii Angelicum – Pontificia Università S. Tommaso d’Aquino w Rzymie; wybrany do Wspólnego Komitetu Zarządzającego (kadencja 2017–2021) China-EU School of Law w China University of Political Science and Law w Pekinie. Członek redakcji „Studia et documenta historiae et iuris” (Papieski Uniwersytet Laterański w Rzymie). Należy do rady naukowej czasopism prawniczych: „Ius novum” (Warszawa); uczestniczy w radzie wydawniczej „Právněhistorické studie” (Uniwersytet Karola, Praga), Fundamina. A Journal of Legal History” (University of Kwazulu-Natal, RPA) oraz „Revista de Derecho Privado” (Instituto de Investigaciones Jurídicas, Ciudad de México, Meksyk).

Książki/Books:

1. Co nowego w prawie rzymskim?, C.H. BECK, Warszawa 2026, stron/pages 226;
2. Freedom of Speech and Religion in the United States Constitution, C.H. BECK, Warszawa 2024, stron/pages 503;
3. Być prawnikiem. Trzy medytacje, C.H. Beck, Warszawa 2023, stron/pages 106;
4. Powtórka z Rzymu, Wydawnictwo Od.Nowa, Bielsko-Biała – Kraków 2017, stron/pages 214;
5. [wraz z/ together with W. Dajczak, T. Giaro] Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, Wydawnictwo Prawnicze PWN, wyd. 3, Warszawa 2018, ss. 743, wyd. 2, Warszawa 2014, stron 617, wyd. 1, Warszawa 2009, stron 598 (mojego autorstwa s. 143-175; 199-347); rec. A. Redzik „Palestra” 2010, 1-2(55), 209–211; B. Sitek „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2010 nr 62.2, 447–449; K. Amielańczyk „Gdańskie Studia Prawnicze” 2010 nr 24, 157–175; M. Sobczyk „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2011 nr 1(20), 289–296; W. Rozwadowski „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2011 nr 1(63), 377–386; M. Kuryłowicz „Państwo i Prawo” 2011 nr 9, 105–108; Banyś, Ł. Korpowicz „Zeszyty Prawnicze UKSW” 2012 nr 12.1, 228–233; A. Nogal, „Teologia polityczna” 2012 nr 6, 237–240; M. Avenarius, „Zeitschrift der Savigny-Stiftung fur Rechtsgeschichte, Romanistische Abteilung” 2013 nr 130, 751–752; a także H. Olszewski, Uwagi o stanie nauk historycznoprawnych, „Państwo i Prawo” 2010, nr 4, s. 9; M. Zabłocka, Rzut oka na polską romanistykę w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku, „Zeszyty Prawnicze UKSW” 2012 nr 12.1, 25; M. Zabłocka, Romanistyka polska w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku, Warszawa 2013, 17–18;
6. [wraz z/together with W. Dajczak, T. Giaro, české vydání P. Dostalík] Právo římské. Základy soukromého práva, Iuridicum Olomoucense, Olomouc 2013, stron 423;
7. L’abuso del diritto nell’esperienza del diritto privato romano, G. Giappichelli Editore, Torino 2013, stron XX+252, Adelaide Caravaglios, «Non omne quod licet honestum est», „Index. Quaderni camerti di studi romanistici. International Survey of Roman Law” 2014 nr 42, 662-668; Aurelio Arnese, „LR Legal Roots. The International Journal of Roman Law, Legal History and Comparative Law” 2015 nr, 404-410; Maria Floriana Cursi, „Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis” 2015 nr 83, 311-316 [=Nadużycie prawa w świetle rzymskiego prawa prywatnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, wyd. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2004, stron 330; wyd. 2 poprawione i uzupełnione, Wrocław 2007, stron 332]; w 2006 roku książka otrzymała pierwszą nagrodę za rozprawę habilitacyjną w XLI Ogólnopolskim Konkursie „Państwa i Prawa” na najlepsze prace habilitacyjne i doktorskie z dziedziny nauk prawnych; recenzje: A. Stępkowski, Wokół problematyki nadużycia prawa podmiotowego, Zeszyty Prawnicze UKSW 5/2005 z. 1, s. 255-274; T. Giaro, Rzymski zakaz nadużycia praw podmiotowych w świetle nowej jurysprudencji pojęciowej, Zeszyty Prawnicze UKSW 6/2006 z. 1, s. 279-300; A. Stępkowski, Nadużycie prawa podmiotowego w świetle jurysprudencji kulturowej, Zeszyty Prawnicze UKSW 6/2006, z. 2, s. 189-219; A. Redzik, Franciszek Longchamps de Bérier «Nadużycie prawa w świetle rzymskiego prawa prywatnego» (Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, seria humanistyczna) Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2004, s. 330, Palestra, 7-8/ 2006, s. 253-259; A. Stępkowski, Krótko o nadużyciu, Palestra 9-10/2006, s. 349-351; A. Redzik, O nadużyciu raz jeszcze, Palestra 9-10/2006, s. 352-353; T. Giaro, ‘Abusus iuris’ a nadużycie prawa, Zeszyty Prawnicze UKSW 7/2007, z. 1, s. 273-291; M. Avenarius, Römisches Recht in slavischen Sprachen (VI), Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte. Romanistische Abteilung 124/2007, s. 709-713.
8. Textbook on the First Amendment: Freedom of Speech and Freedom of Religion, Wydawnictwo Od.Nowa, Kraków 2012, stron 576;
9. Law of Succession. Roman Legal Framework and Comparative Law Perspective, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2011, stron 290; rec. A. Grebieniow „ Quaderni camerti di studi romanistici. International Survey of Roman Law” 2013 nr 41, s. 333-342; R. Černoch „Časopis pro práví vĕdu a praxi” [online https://journals.muni.cz/cpvp/article/view/5921] 2012 nr 2, 215-216;
10. [wraz z/ together with W. Dajczak, T. Giaro] Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego,
11. [wraz z/ together with M. Zubikiem] Ustawa zasadnicza Państwa Miasto Watykan oraz inne akty ustrojowe – wstęp, wybór i tłumaczenie, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2008, stron 112;
12. Czy poza Kościołem nie ma zbawienia? Pytanie dla każdego, 1, Benedyktyni Tynieccy, Kraków 2004; wyd. 2, Benedyktyni Tynieccy, Kraków 2005, stron 95.
13. Il fedecommesso universale nel diritto romano classico, w 1, LIBER, Warszawa 1997, stron 247 [=O elastyczność prawa spadkowego. Fideikomis uniwersalny w klasycznym prawie rzymskim, wyd. 2, pierwsze polskie, LIBER, Warszawa 2006, stron 226;] recenzje: D. Falada, Orbis Iuris Romani (Brno) 4/1998, s. 255-262; W. Dajczak, Czasopismo Prawno-Historyczne 51/1999 z. 1-2, s. 464-466; P. Gröschler, Zeitschrift der Savigny – Stiftung für Rechtsgeschichte. Romanistische Abtheilung 119/2002, s. 511-516.

Redakcja naukowa/editor of:

• Law and Christianity in Poland. The Legacy of the Great Jurists, eds. Longchamps de Bérier, R. Domingo, Routledge 2023, stron/pages 352;
• Dekodyfikacja prawa prywatnego w europejskiej tradycji prawnej, red. F. Longchamps de Bérier, Kraków 2019, ss. 255;
• Theory and practice of codification : the Chinese and Polish perspective – 法典化的理论与实践 : 中国与波兰的比较, eds. Su, F. Longchamps de Bérier, P. Grzebyk, Beijing 2019, ss. 304;
• Wobec in vitro. Genetyczne, moralne, filozoficzne, teologiczne i prawne aspekty zapłodnienia pozaustrojowego[Asking about IVF. Genetic, Moral, Philosophical, Theological and Legal Aspects of In Vitro Fertilisation], red. Grzybowski, F. Longchamps de Bérier, Jedność, Kielce 2017, ss. 367;
• Dekodyfikacja prawa prywatnego. Szkice do portretu, ed. F. Longchamps de Bérier, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2017, stron 325;
• O wolność słowa i religii. Praktyka i teoria, ed. F. Longchamps de Bérier, K. Szczucki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2016, stron 385;
• Kupiszewski, Prawo rzymskie a współczesność, wyd. 2, red. T. Giaro, F. Longchamps de Bérier, Wydawnictwo OD.NOWA, Kraków 2013, stron 317;
• Dobro wspólne. Teoria i praktyka, ed. W. Arndt, Longchamps de Bérier, K. Szczucki, Wydawnictwo Sejmowe/Fundacja „Utriusque iuris”, Warszawa 2013, stron 391; [recenzje: P. Winczorek, Przegląd Sejmowy 3(122)/2014, s. 209-213; J. Wawrzyniak, Państwo i Prawo 2015 z. 1, s.
• Consul est iuris et patriae defensor. Księga pamiątkowa dedykowana doktorowi Andrzejowi Kremerowi, ed. F. Longchamps de Bérier, R. Sarkowicz, M. Szpunar, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Warszawa 2012, stron 401;
• Prawo naturalne – natura prawa, ed. P. Dardziński, F. Longchamps de Bérier, K. Szczucki, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, stron 244.

Mniejsze prace/Papers:

Rozdziały w książkach/Chapters of the books

1. Borys Łapicki. Marxism as a Remedy for the Crisis in Roman Law, in Mitteleuropa und das römische Recht, eds. W. Dajczak, M. Avenarius, Ch. Baldus, Mohr Siebeck, Tübingen 2025, 149–171;
2. The Use of Law and Legal Studies for the Methodological Renewal of Dogmatic Theology, w: Law and Interdisciplinarity, red. P. Hellwege, M. Soniewicka, Mohr Siebeck, Tübingen 2024, 75–93 [=Prawo i nauki prawne w służbie metodologicznej odnowy teologii dogmatycznej, w: Dogmat i metoda : wprowadzenie do badań interdyscyplinarnych w teologii dogmatycznej, red. R. Woźniak, Kraków 2021, s. 373-394];
3. El sujeto jurídico en el Derecho romano de la era cristiana, w: El sujeto de derecho. Experiencia jurídica romana y actualidad, red. B. Periñán Gómez, C. Cortés Román, A. Karabowicz, A. López Guet, F.J. Tejada Hernández, Editorial Gomares, Granada 2023, 25–33
4. [wraz z Piotrem Tereszkiewiczem] Länderbericht Polen, w: Internationales Erbrecht: EuErbVO, IntErbRVG, DurchfVO. Länderberichte, Walter Gierl, Andreas Köhler, Ludwig Kroiß, Harald Wilsch (Hrsg.), 4. Auflage, Nomos Verlagsgesellschaft, Baden-Baden 2024, 814–830. {[z Piotrem Tereszkiewiczem] Länderbericht Polen, w: Interantionales Erbrecht, wyd. 3, red. W. Gierl, A. Köhler, L. Kroiß, H. Welsch, Nomos – Manz, Baden-Baden 2024, s. 814–830}
5. Laziness as an Anthropological Challenge for Law in the Time of the Pandemic, w: Human Dignity, Vulnerability and Law. Studies on the Dignity of Human Life, red. J.M. Puyol Montero, Real Collegio Complutense at Harvard Law School, Valencia 2023, s. 79–102,
6. [z Rafaelem Domingo] The Volume and Its Purpose, w: Law and Christianity in Poland. The Legacy of the Great Jurists, eds. F. Longchamps de Bérier, R. Domingo, Routledge 2023, ss. 1–15;
7. Mikołaj Kopernik, Copernicus (1473–1543), w: Law and Christianity in Poland. The Legacy of the Great Jurists, eds. Longchamps de Bérier, R. Domingo, Routledge 2023, ss. 64–78;
8. Persona: bearer of rights and anthropology for law, w: Human dignity and law : studies on the dignity of human life, red. J.M. Puyol Montero, Real Collegio Complutense at Harvard Law School, Valencia 2021, s. 23-54.
9. Prawo i nauki prawne w służbie metodologicznej odnowy teologii dogmatycznej, w: Dogmat i metoda : wprowadzenie do badań interdyscyplinarnych w teologii dogmatycznej, red. R. Woźniak, Kraków 2021, s. 373-394.
10. [z Piotrem Tereszkiewiczem] Länderbericht Polen, w: Interantionales Erbrecht, wyd. 3, red. W. Gierl, A. Köhler, L. Kroiß, H. Wilsch, Nomos – Manz, Baden-Baden 2019, s. 681–696.
11. Common law a dekodyfikacja i globalizacja prawa, w: Dekodyfikacja prawa prywatnego w europejskiej tradycji prawnej, red. F. Longchamps de Bérier, Kraków 2019, s. 19–51
12. Decodification of Contract Law (合同法的去法典化), w: Theory and practice of codification : the Chinese and Polish perspective – 法典化的理论与实践 : 中国与波兰的比较, eds. Su, F. Longchamps de Bérier, P. Grzebyk, Beijing 2019, s. 137-149;
13. Prawne aspekty bioetyki [Legal Aspects of Bioethics], w: Wobec in vitro. Genetyczne, moralne, filozoficzne, teologiczne i prawne aspekty zapłodnienia pozaustrojowego [Asking about IVF. Genetic, Moral, Philosophical, Theological and Legal Aspects of In Vitro Fertilisation], red. Grzybowski, F. Longchamps de Bérier, Jedność, Kielce 2017, s. 229–255;
14. Powracające pytania o wolność wyrazu w Stanach Zjednoczonych, w: O wolność słowa i religii. Praktyka i teoria, ed. F. Longchamps de Bérier, K. Szczucki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2016, 207-243;
15. Z uwag do metodologii nauki prawa prywatnego: argumenty historyczny, dogmatyczny i prawnoporównawczy na przykładzie darowizny na wypadek śmierci oraz zapisu windykacyjnego [Remarks on the Methodology of Private Law Studies: The use of Dogmatic, Comparative and Historical Arguments in Legal Analyses as Exemplified by Deathbed Gifts and ‘per vindicationem’ Legacies], w: Polska komparatystyka prawa. Prawo obce w doktrynie prawa polskiego, red. A. Wudarski, Stowarzyszenie Notariuszy Rzeczypospolitej Polskiej, Europejski Uniwersytet Viadrina, Uniwersytet Zielonogórski, Warszawa 2016, s. 285-331.
16. La memoria collettiva nella tradizione giuridica europea, w: La memoria e le memorie. Atti delle “Giornate Interdisciplinari di Bioetica”, Università degli Studi di Catania-Centro di ricerca “Bios&Law”, red. S. Randazzo, ARACNE editrice, Ariccia 2014, s. 75-83;
17. Law and Finance: Understanding Roman Law?, Krakauer-Augsburger Rechtsstudien. Die Rolle des Rechts in der Zeit der Wirtschaftlischen Krise, red. Stelmach, R. Schmidt, Wolters Kluwer, Warszawa 2013, 23-36 [=Finansowa analiza prawa a znaczenie prawa rzymskiego, Forum Prawnicze 5(19)/2013, s. 6-16];
18. Pretor jako promotor dobra wspólnego, w: Dobro wspólne. Teoria i praktyka, red. W. Arndt – Longchamps de Bérier – K. Szczucki, Wydawnictwo Sejmowe/Fundacja „Utriusque iuris”, Warszawa 2013, s. 78-91 [=The praetor as a promoter of bonum commune, Legal Roots, The International Journal of Roman Law, Legal History and Comparative Law 3/2014, s. 217-231];
19. Stanisław Wróblewski o znaczeniu wpływu prawa rzymskiego na prawo współczesne, w: Stanisław Wróblewski (1868-1938), red. A. Mączyński, PAU, Kraków 2012, s. 27-37;
20. W poszukiwaniu prawa naturalnego? Doświadczenia historyczne co do nadużycia prawa w dziedzinie prawa prywatnego, w: Prawo naturalne – natura prawa, red. Dardziński – F. Longchamps de Bérier – K. Szczucki, Warszawa 2011, s. 63-69 [=Abuse of Rights – the Historic Perspective: Reception of Law or Reasonableness and Natural Law, w: Constans et perpetua voluntas. Pocta Petrovi Blahovi k. 75 narodeninám, red. P. Mach, M. Pekarik, V. Vladár, Trnava 2014, s. 421-428];
21. …wdzięczni naszym przodkom (…) za kulturę zakorzenioną w chrześcijańskim dziedzictwie Narodu i ogólnoludzkich wartościach…, w: Preambuła Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunał Konstytucyjny Wydawnictwa, Warszawa 2009, s. 23-31;
22. Rozdział VII. Instytucje rzymskiego prawa administracyjnego?, w: Nowe problem badawcze w teorii prawa administracyjnego, red. Boć – A. Chajbowicz, Wrocław 2009, s. 103-111;
23. Il principio di sussidiarietà nella Polonia democratica, w: Sussidiarietà e democrazia. Esperienze a confronto e prospettive, red. G.C. De Martin, CEDAM 2008, s. 99-111;
24. Il giusto bilanciamento come garanzia della libertà religiosa nel diritto costituzionale dell’Europa e degli Stati Uniti, w: Profili attuali e prospettive di diritto costituzionale europeo, E. Castorina, Torino 2007, s. 372-386 [=Uwagi o neutralnym państwie religijnych obywateli w jurysprudencji Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych Ameryki, Czasopismo Prawno-Historyczne 59/2007 z. 2, s. 93-107];
25. ‘Qui suo iure utitur neminem laedit’. Il conflitto delle regole nel diritto, w: Rifflessioni in materia di oggetto della prestazione nel diritto contrattuale europeo alle luce delle radici storiche, red. Sitek, Olsztyn 2007, s. 40-62;
26. Kościół rzymskokatolicki wobec rozdziału Kościoła i państwa, w: Francuska ustawa z 9 grudnia 1905 roku o rozdziale kościołów i państwa z perspektywy 100 lat, red. M. Pietrzak, Warszawa 2007, s. 57-69;
27. Problemy podporządkowania prawu, w: Etyka zawodów prawniczych. Etyka prawnicza, red. H. Izdebski i P. Skuczyński, Warszawa 2006, 159–166;
28. Rechtsmissbrauch in der polnischen Rechtsprechung zum BGB-Sachenrecht aus der Perspektive der römisch-rechtlichen Tradition, w: Deutsches Sachenrecht in polnischer Gerichtspraxis, red. Dajczak – H.-G. Knothe, Berlinie 2005, s. 261-289.

Artykuły/Articles

1. Proces rzymsko-kanoniczny dla kodyfikacji polskiej procedury sądowej sprzed 500 lat, „Studia Prawnicze KUL” 3 (2024), 85–102.
2. Law and the Fathers of the Church, „Forum Prawnicze” 6 (2023), 98–116.
3. Donatio mortis causa and legatum per vindicationem. New Remarks on the Methodology of Private Law Studies, “Studia et Documenta Historia et Iuris” 88 (2022), 41–101
4. Hermogenianus and the Fundaments of Legal Anthropology, “Studia et Documenta Historiae et Iuris” SDHI 87 (2021), pp. 49–90
5. The Historical Lawyer and the Goals of Legal Education, “Zbornik Pravnog fakulteta u Zagrebu” 2022, Vol. 72, No. 3, s. 777–797;
6. Religious freedom and legal education, „Forum Prawnicze” 2021 nr 6 (68), s. 22-33.
7. Co zostaje po uczonym prawniku?, „Forum Prawnicze” 2020 nr 4 (60), s. 7–16;
8. Prawo rzymskie jako wskaźnik otwartości środowiska prawniczego? Panorama głębokiej europejskiej prowincji intelektualnej, „Forum Prawnicze” 2019 nr 6 (56), s. 98–103 [publikacja 2020];
9. [z Weroniką Kudła] Prawo do krzyża w przestrzeni publicznej. Odpowiedź stowarzyszeniu humanistów, „Forum Prawnicze” 2019 nr 4 (54), s. 19–37 [publikacja 2020];
10. Odwaga i niezależność w naukowym myśleniu o prawie, „Państwo i Prawo” 2019 nr 5, s. 37-55;
11. Sto lat ewolucji prawa spadkowego w Polsce, „Państwo i Prawo” 2019 nr 1, s. 87–103;
12. Stałość a zmienność szczegółowych regulacji prawa spadkowego Niepodległej, „Forum Prawnicze” 2018 nr 2, s. 3–24;
13. 波兰继承法的百年变迁(Private Law in Transition. Jurisdictions of the Polish Law of Succession within Last 100 Years), Global Law Review (2018) nr 1 s. 51-65;
14. 法律数据库与去法典化现象(The Phenomen of Decodification as Fact), China Review of Admnistration of Justice (2017) nr 6, s. 196-207;
15. Law and Collective Identity: Religious Freedom in the Public Sphere, „Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa” (2017) nr 1, s. 169-180;
16. Rzymska siatka pojęć prawa spadkowego a ograniczenia odpowiedzialności za długi, „Rejent” (2017) nr 9, s. 43-63;
17. Sądowa instytucjonalizacja małżeństwa osób tej samej płci w Stanach Zjednoczonych [Judicial Institutionalizing of Same-Sex Marriage in the United States], „Forum Prawnicze” 2016 nr 6, s. 3-15 [publikacja 2017];
18. The Phenomenon of Decodification and the Decodification Way of Modern Thinking about Law: Ancient Legal Experience and Present Risks for Legal Systems, „Revista General de Derecho Romano” 2016 nr 27, RI §418109, p. 12 (s. 1-15) [=Myślenie dekodyfikacyjne a zjawisko dekodyfikacji, w: Dekodyfikacja prawa prywatnego. Szkice do portretu, red. F. Longchamps de Bérier, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2017, s. 269-293];
19. [wraz z W. Dajczakiem] Wątpliwości co do oceny czasopisma prawniczego a spór o istotę prawa, „Forum Prawnicze” 2016 nr 3, s. 3-22;
20. Císař a in vitro. Právo versus morálka a polityka v polské debatĕ o bioetice, przeł. , Lucie Szymanowská, „Kontexty. Časopis o kultuře a společnosti” 2016 nr 6, s. 36-41 [=Prawo a moralność i polityka – na przykładzie zagadnień bioetycznych, Forum Prawnicze 6(32)/2015, s. 14-21];
21. Remarks on the Methodology of Private Law Studies:the Use of Latin Maxims as Exemplified by nemo plus iuris, „ A Journal of Legal History” [Pretoria, RPA] 2015 nr 21(1), s. 62-82 [= Z uwag do metodologii nauki prawa prywatnego: powoływanie łacińskich reguł i maksym na przykładzie nemo plus iuris, Krakowskie studia z historii państwa i prawa 7/2014 część A, s. 39-57];
22. Polityczny podział wzdłuż linii podziału religijnego? Dwa nowe orzeczenia Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych, Forum Prawnicze 2(22)/2014, s. 3-15;
23. Die Hand aus dem Janseits? Zur Frage der Grenzen der Vermögensverfügung im Todesfalle nach Römischen Recht, „Pázmány Law Review” (Budapest) 2014 nr 2, 119-129 [=Ręka zza grobu? Wokół granic dysponowania majątkiem na wypadek śmierci w prawie rzymskim, w: ‘Vetera novis augere’. Studia i prace dedykowane prof. Wacławowi Uruszczakowi, t. 1, Kraków 2010, ed. D. Malec, 611-620];

22. The praetor as a promoter of bonum commune, „Legal Roots. The International Journal of Roman Law, Legal History and Comparative Law” 2014 nr 3, 217-231 [=Pretor jako promotor dobra wspólnego, w: Dobro wspólne. Teoria i praktyka, ed. W. Arndt, Longchamps de Bérier, K. Szczucki, Wydawnictwo Sejmowe/Fundacja „Utriusque iuris”, Warszawa 2013, 78-91];
23. Audiatur et altera pars. Eine fehlende Säuleninschrift am Warschauer Justizpalast und die Bedeutung der Parömie im polnischen Recht, w: Inter cives necnon peregrinos. Essays in honour of Boudewijn Sirks, eds. J. Hallebeek, M. Schermaier, R. Fiori, E. Metzger, J.-P. Coriat, V&R unipress, Goettingen 2014, s. 429-442[=‘Audiatur et altera pars’. Szkic o brakującej kolumnie Pałacu Sprawiedliwości, w: ‘Leges sapere’. Studia i prace dedykowane prof. Januszowi Sondlowi w 50 rocznicę pracy naukowej, red. W. Uruszczak, P. Święcicka, A. Kremer, Kraków 2008, s. 271-283];
24. The Status of a Bearer of Rights within the European Legal Tradition: the Tradition of Rome and Jerusalem – a Case Study, A Journal of Legal History [Pretoria, RPA] 19 (2) 2013, s. 352-366 [=Podmiot prawa: między Rzymem a Jerozolimą, w: Consul est iuris et patriae defensor. Księga pamiątkowa dedykowana doktorowi Andrzejowi Kremerowi, red. F. Longchamps de Bérier, R. Sarkowicz, M. Szpunar, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Warszawa 2012, s. 115-130];
25. Prawo wobec grzechu strukturalnego, w: Abiit, non obiit. Księga poświęcona pamięci ks. prof. Antoniego Kościa SVD, red. A. Dębiński, P. Sitarz, T. Barankiewicz, J. Potrzeszcz, W. Staszewski, A. Szarek-Zwijacz, M. Wójcik, Wydawnictwo KUL, Lublin 2013, s. 767-77;
26. Cena wolności słowa, w: Państwo prawa i prawo karne. Księga Jubileuszowa Profesora Andrzeja Zolla, red. P. Kardas, T. Sroka, W. Wróbel, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2012, t. 1, s. 259-274;
27. [wraz z W. Dajczakiem] Prawo rzymskie w czasach dekodyfikacji, Forum prawnicze 2(10)/2012, s. [8-22] 13-19;
28. Roman Law and Legal Knowledge – Law Faculties versus Law Schools, w: Roman Law and Legal Knowledge. Studies in Memory of H. Kupiszewski, red. Giaro, Warszawa 2011, s. 13-19;
29. Chcieć i rozumieć. Amerykańskie przykłady w dyskusji o budowaniu dwustronnych relacji państwo – Kościół, Forum prawnicze 2 (4)/2011, s. 26-35;
30. Antydyskryminacyjna dyskryminacja? Granice polityki rasowej zakreślane przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych, Forum prawnicze 1 (1)/ 2010, s. 12-23;
31. Relacje dziennikarz-obywatel: warto ostrożnie korzystać z amerykańskich przykładów, Ius et lex 1(6)/2010, s. 121-143;
32. Autonomia prawa i moralność, Chrześcijaństwo – świat – polityka 1(5)/2008, s. 25–31;
33. Wobec dekodyfikacji: tradycja romanistyczna i prawo kanoniczne, w: Studia Historycznoprawne. Tom poświęcony pamięci prof. Edwarda Szymoszka [Acta Universitatis Wratislaviensis 3063, Prawo 305], red. A. Konieczny Wrocław 2008, s. 179-188;
34. Wolność słowa w Internecie w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych, w: Prawo wobec nowoczesnych technologii. Materiały z konferencji Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego 2 marca 2007, red. P. Girdwoyń, Warszawa 2008, s. 93-107;
35. Wolność słowa w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych. Zagadnienia podstawowe, w:‘Ratio est anima legis’. Księga jubileuszowa ku czci prof. Janusza Trzcińskiego, Warszawa 2007, 413-434;
36. Wizja ustroju państwa w nauczaniu społecznym Kościoła katolickiego po Soborze Watykańskim I, w: Prawo a polityka. Materiały z konferencji Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego 24 lutego 2006, red. M. Zubik, Warszawa 2007, s. 85-103 [=Kościół a porządek prawny państwa. Katolickie nauczanie społeczne w debacie publicznej, Warszawskie Studia Teologiczne 19/2006, s. 303-312];
37. Jan Paweł II o prawie do pracy i zabezpieczenia społecznego, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 4/2006, s. 2-6;
38. Skargi edylów kurulnych a dyrektywa 1999/44/EC Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie określonych aspektów sprzedaży i gwarancji na dobra konsumpcyjne, „Studia Iuridica” 2005, nr 44, s. 427-437 [=Иски курульных эдилов и Директива 1999/44/ЕС Европейского Парламента и Совета о некоторых аспектах продажи и гарантии на предметы потребления, „Cywilisticzeskije issliedowanija” (Moskwa-Tomsk) 2007, nr 3, s. 107-120];
39. ‘Summum ius summa iniuria’. O ideologicznych założeniach w interpretacji starożytnych tekstów źródłowych, Zeszyty Prawnicze UKSW 5/2005 z. 1, s. 51-68 [= ‘Summum ius summa iniuria’. Sulle premesse ideologiche nell’interpretazione delle fonti antiche, w: ‘Fides, humanitas, ius’. Studii in onore di Luigi Labruna, T. 5, Napoli 2007, 2919 -2932 = Summum ius summa iniuria, Ius Antiquum. Drevnieje Prawo 1(21)/2008, s. 68-76 = Summum ius summa iniuria. Об идеологических предпосылках в интерпретации древних текстов источников, Cywilisticzeskije issliedowanija 4/2010, s. 58-73].
40. Possesso e proprietà nel pensiero di san Tommaso, „Revue Internationale des Droits de l’Antiquité” 2005 No. 52, s. 249–259 [=Posiadanie a własność. Nad uwagami św. Tomasza z Akwinu, „Zeszyty Prawnicze UKSW” 2002 nr 2, z. 2, s. 59–70].
41. Nadużycie prawa – u początków problemu, w: Nadużycie prawa. Konferencja Wydziału Prawa i Administracji 1 marca 2002, red. Izdebski i A. Stępkowski, Warszawa 2003, s. 45-48.
42. La buona fede ‘mortis causa’? Le disposizioni poenae nomine e la querela inofficiosi testamenti, w: Il ruolo della buona fede oggettiva nell’esperienza giuridica storica e contemporanea. Atti del Convegno internazionale di studi in onore di Alberto Burdese, red. Garofalo, T. II, Padova 2003, s. 398-415.
43. Kilka uwag o własności (na marginesie badań nad nadużyciem prawa w rzymskim prawie prywatnym), „Zeszyty Prawnicze UKSW” 3.2/2003, s. 195-210.
44. Niektóre przykłady nadużycia prawa w rzymskim prawie prywatnym: władza ojcowska, Czasopismo Prawno-Historyczne 53/2001 z. 1, s. 159-167 [=Niektóre przykłady nadużycia prawa w rzymskim prawie prywatnym – władza ojcowska, w: Przez tysiąclecia: państwo – prawo – jednostka. Materiały ogólnopolskiej konferencji historyków prawa, Ustroń 17-20 września 2000 r., red. A. Lityński i M. Mikołajczyk, T. II, Katowice 2001, s. 11-19].
45. Zakaz nadużywania własnego prawa – ‘male nostro iure uti non debemus’, w: Łacińskie paremie w europejskiej kulturze prawnej i orzecznictwie sądów polskich, red. W. Wołodkiewicz i J. Krzynówek, Warszawa 2001, s. 127-151 [=Dwie konstytucje Antonina Piusa zakazujące srożenia się nad niewolnikami, w: ‘Crimina et mores’. Prawo karne w starożytnym Rzymie, red. M. Kuryłowicz, Lublin 2001, s. 89-99].
46. Kilka uwag o powodach ograniczania marnotrawców w zarządzaniu własnymi dobrami, w: ‘Honeste vivere’… Księga pamiątkowa ku czci Profesora Władysława Bojarskiego, Toruń 2001, s. 111-118.
47. Rzymski fideikomis uniwersalny a zasada prawa spadkowego ‘nemo pro parte testatus pro parte intestatus decedere potest’, w: Prawo wczoraj i dziś. Studia dedykowane K. Sójce-Zielińskiej, red. G. Bałtruszajtys, Warszawa 2000, s. 155-172.
48. L’inviolabilità degli ambasciatori romani nel principato, Orbis Iuris Romani (Brno) 6/2000, s. 47-57 [=Nietykalność posła w Rzymie okresu pryncypatu, Prawo Kanoniczne 37/1994 z. 3-4, s. 165-174].
49. Nec stultis solere succurri, w: Mélanges de droit romain offerts à Witold Wołodkiewicz, red. Zabłocka i inni, t. 1, Warszawa 2000, s. 469–475.
50. Warunki, terminy i fideikomis uniwersalny w rzymskim prawie prywatnym, Studia Iuridica 37/1999, s. 95-122.
51. Szacunek dla woli zmarłego na przykładzie rzymskich fideikomisów, w: Profesorowi Janowi Kodrębskiemu in memoriam, Łódź 2000, s. 209-219 [=Il rispetto per la volontà del de cuius sull’esempio dei fedecommessi romani, Revue Internationale des Droits de l’Antiquité 45/1998, s. 479-500].
52. Podstawienie powiernicze, Kwartalnik Prawa Prywatnego 8/1999 z. 2, s. 323-340.
53. Po sześćdziesięciu latach, wprowadzenie do R. Longchamps de Bérier, Zobowiązania², Lwów 1939 (wydanie anastatyczne Poznań 1999), s. 5-14.
54. Fideikomis uniwersalny a swoboda dysponowania majątkiem na wypadek śmierci: zmiany zakresu podmiotowego w rzymskim prawie spadkowym, Studia Iuridica 36/1998, s. 137-158.
55. ‘Fideicommissum hereditatis’ w źródłach rzymskiego prawa klasycznego, Prawo Kanoniczne 41/1998 z. 1-2, s. 223-238.
56. Z badań nad rzymskim prawem spadkowym: konstrukcja dogmatyczna fideikomisu uniwersalnego, Studia Iuridica 34/1997, s. 107-147.
57. Czyżby już starożytni Rzymianie…? ‘Pecunia traiecticia’, Przegląd Ubezpieczeń Społecznych i Gospodarczych 8/1997, s. 2.
58. Allargamento della circolazione dei beni mortis causa: le origini del fedecommesso, w: Le droit romain et le monde contemporain. Mélanges a la mémoire de Henryk Kupiszewski, red. W. Wołodkiewicz, M. Zabłocka, Varsovie 1996, s. 205-214 [=Origo fideicommissorum, Acta Universitatis Wratislaviensis 1853/1996, Prawo 249, s. 17-37].
59. Church-State Relations: Separation without the Wall, Studia Iuridica 30/1995, s. 61-92.
60. ‘Mandatum incertum’ w klasycznym prawie rzymskim, Prawo Kanoniczne 37/1994 z. 1-2, s. 223-248.
61. The Role of International Dispute Resolution for Environmental Air Pollution Law, 21 Polish Yearbook of International Law 1994, s. 249-267.

Artykuł recenzyjny/review articles:

1. Prawo rzymskie jako wskaźnik otwartości środowiska prawniczego? Panorama głębokiej europejskiej prowincji intelektualnej, „Forum Prawnicze” 2019 nr 6 (56), s. 98–103 [publikacja 2020].
2. „Rzymskie prawo zobowiązań”. Pisma zebrane jak podręcznik, Forum Prawnicze 5(25)/2014, s. 58-64;
3. Prawo rodzinne archaicznego Rzymu „bez zbędnej gimnastyki umysłowej”, Forum Prawnicze 6(20)/2013, s. 44-50;
4. O wniosku analogicznym „między logiką a jurysprudencją”, czyli ani tu, ani tam, Forum Prawnicze 6(14)/ 2012, s. 50-62.
5. Emocje w interpretacji prawa a opis rzeczywistości. Refleksje na marginesie książki Ernesta Bianchiego ‘Per un’indagine sul principio ‘conceptus pro iam nato habetur’, Forum prawnicze 3(11)/2012, s. 63-67.
6. Rachunek sumienia dla historii prawa? Recenzja The Oxford International Encyclopedia of Legal History, S. Katz (wyd.), t. 1-6, Oxford University Press 2009, Forum prawnicze 2(2)/2010, s. 88-95.
7. Prawnospadkowe pochodzenie ‘actio Pauliana’? Na marginesie pracy C. Masi Doria ‘Bona libertorum’. Regimi giuridici e realtà sociali, Casa Editrice dott. Eugenio Jovene – Napoli 1996, 510 stron, Czasopismo Prawno-Historyczne 50/1998 z. 1, s. 299–

Recenzje/book reviews:

1. Wojciech Dajczak, Rzymska ‘res incorporalis’ a kształtowanie się pojęć »rzeczy« i »przedmiotu praw rzeczowych« w europejskie nauce prawa prywatnego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Prawo, nr 161), Poznań 2007, 268 s., Kwartalnik prawa prywatnego 17/2008 z. 2, s. 591-596.
2. Ryszrd M. Małajny: ‘Mur separacji’ – państwo a kościół w Stanach Zjednoczonych. Katowice 1992, Wyd. Uniw. Śl., s. 328, Państwo i Prawo 49/1994 z. 3, s. 84-86.
3. Józef Krukowski, Państwo i Kościół – podstawy relacji prawnych, Lublin 1993, Red. Wyd. KUL, s. 320, Przegląd Sądowy 9/1995, s. 128-130.
4. Wojciech Dajczak, Zapisy na rzecz żony w prawie rzymskim, Toruń 1995, Wydawnictwo UMK, s. 204, Państwo i Prawo 51/1996 z. 3, s. 83-84.
5. Felice Mercogliano, «Tituli ex corpore Ulpiani». Storia di un testo, (= Pubblicazioni della Facoltà di Giurisprudenza dell’Università di Camerino 44), Jovene Editore, Napoli 1997, pp.121, The Journal of Juristic Papyrology 27/1997, s. 175-177.
6. Zenon Grocholewski, La filosofia del diritto di Giovanni Paolo II, Editrice FALMA EDIUM, Roma 2002, ss. 63, Zeszyty Prawnicze 2/2002 z. 2, s. 218-226.

Polemiki/discussions:

Przeciw reliktom Oświecenia w prawie wyznaniowym, Państwo i Prawo 50/1995 z. 1, s. 72-74.

Materiały dydaktyczne/study materials:

1. [wraz z W. Dajczakiem i T. Giaro] Warsztaty prawnicze. Prawo rzymskie, wyd. 2, Kraków 2013, s. 55-66, 77-114; wyd. 1, Kraków 2012, s. 55-66, 77-114;.
2. [wraz z W. Dajczakiem i T. Giaro] Trener akademicki. Prawo rzymskie, Warszawa – Bielsko Biała 2010, s. 55-66, 77-114.
3. [wraz z A. Kacprzak, J. Krzynówkiem i J. Urbanikiem] 565 zagadek z prawa rzymskiego, LIBER, Warszawa 1999, stron 119.
4. [wraz z A. Kacprzak i J. Krzynówkiem] Repetytorium z prawa rzymskiego, Wydawnictwo Fundacji ‘Iuris scientia’, Warszawa 1995, stron 56.

Sprawozdania/information:

1. Spotkanie Romanistów pt. „La Cattedra ‘strumento sacro’ w 100 rocznicę urodzin Giorgio La Pira” na Uniwersytecie „La Sapienza” w Rzymie w dniach 11-13 listopada 2004 roku, Zeszyty Prawnicze UKSW 4/2004 z. 2, s. 324-332.
2. Konferencja naukowa w Zajączkowie: prawo rzymskie i Europa – perspektywa polska, Czasopismo Prawno-Historyczne, 46/1994 z. 1-2, s. 203-204.
3. Sprawozdanie z międzynarodowej sesji naukowej pt. ‘Prawo Rzymskie a współczesność’, Warszawa-Popowo, 3-5 grudnia 1994, Prawo Kanoniczne 38/1995 z. 1-2, s. 255-256.
4. [wraz z W. Dajczakiem] Tatrzańskie Spotkanie Romanistów w Kirach, Czasopismo Prawno-Historyczne 47/1995 z. 1-2, s. 314-315.
5. Il III seminario romanistico internazionale di Soverato, Index (Camerino-Napoli) 24/1996, s. 616-618.
6. II Tatrzańskie Spotkanie Prawników Romanistów, Czasopismo Prawno-Historyczne 50/1998 z. 1, s. 340-341.
7. Convegno internazionale di studi in onore di Alberto Burdese „Il ruolo della buona fede oggettiva nell’esperienza giuridica storica e contemporanea” Padwa–Wenecja–Treviso, 14-16 czerwca 2001 roku, Zeszyty Prawnicze UKSW 2/2001 z. 1, s. 197–203.

Nekrolog/obituaries:

Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam… śp. ks. prof. Remigiusz Sobański, Forum prawnicze 2(4)/2011, s. 98-99.

Inne:

1. Od redaktora, w: Dekodyfikacja prawa prywatnego w europejskiej tradycji prawnej, red. F. Longchamps de Bérier, Kraków 2019, s. 9–15;
2. Zakończenie, w: Dekodyfikacja prawa prywatnego w europejskiej tradycji prawnej, red. F. Longchamps de Bérier, Kraków 2019, s. 227–231;
3. Przedmowa [Foreword] do książki Kudła, Wrogość wobec religii. Ostrzeżenia ze strony Sądu Najwyższego USA, Kraków 2019, s. 11–14;
4. Zachwyt historią prawa kanonicznego [Enchanted by the History of Canon Law], w: Wacław Uruszczak, Opera historico-iuridica selecta. Prawo kanoniczne – nauka prawa – prawo wyznaniowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2017, s. 13–18;
5. Od redaktora, w: Dekodyfikacja prawa prywatnego. Szkice do portretu, ed. F. Longchamps de Bérier, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2017, 7-9;
6. [wraz z K. Szczuckim] Słowo wstępne, w: O wolność słowa i religii. Praktyka i teoria, ed. F. Longchamps de Bérier, K. Szczucki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2016, 7-11;
7. [wraz z W. Dajczakiem i T. Giaro] Przedmowa redaktorów serii, w: G. Blicharz, Udział państwa w spadku : rzymska myśl prawna w perspektywie prawnoporównawczej, Bielsko Biała – Kraków 2016, stron 680, 9-11;
8. [wraz z W. Dajczakiem i T. Giaro] Przedmowa redaktorów serii, w: J. Rudnicki, Testament żołnierski i testamenty wojskowe w europejskiej tradycji prawnej, Bielsko Biała – Kraków 2016, stron 257, 7–9.